Vrije wil bestaat niet, bevrijding wel

Paul Smit

Paul Smit

Als Emiel Ratelband en Eckhart Tolle samen een kindje konden krijgen dan zou het wel eens Paul Smit kunnen heten. Cabaretier, performer en trainer Paul Smit is een van de meest gevraagde sprekers voor het bedrijfsleven van dit moment. Opmerkelijk is dat hij zijn optredens doorspekt met een uitermate spirituele filosofie, namelijk die van de non-dualiteit: Alles is één, alles is energie, alles is bewustzijn. Het ‘ik’ bestaat niet en de vrije wil is een illusie. “Laat los, zoom uit en ga mee met de stroom”, zegt Smit.

Het is een nogal extreme visie, die de nodige tegenwerpingen oproept. Maar tegelijk heeft hij niet de minste denkers aan zijn kant staan. Spinoza bijvoorbeeld zou een heel eind met Smit kunnen meegaan, in ieder geval met zijn visie dat de vrije wil niet bestaat (maar vrijheid en bevrijding wel).

Smit zelf heeft een jaar of tien geleden het licht gezien. In hedendaagse beeldspraak heet dat: hij heeft de rode pil genomen (net als Neo uit de ‘Matrix’) en kan nu het geheel doorzien. Maar afgezien van zijn metafysische inzichten is wat hij aan praktische wijsheden debiteert in ieder geval de moeite waard. Probeer enige verlossing te krijgen van het ’babel-bewustzijn’, zegt hij.  We worden geteisterd door een continue stroom van piekergedachten, die als een stelletje Muppets in ons hoofd ons het leven zuur maken, door het continu van commentaar en oordelen te voorzien. Neem het leven meer zoals het komt met de mooie en pijnlijke kanten. “We proberen de pijn als een soort ballen onder water te houden”, zegt Smit. “Maar je hoeft je niet te verzetten tegen de pijn. Heb compassie met al wat is, of het nu vreugde is of verdriet. Het komt en het gaat.”

Van Paul Smit verschenen o.a. de boeken: “Non-dualiteit voor managers” en “Verlichting voor luie mensen” (uitgeverij Samsara). Op 3 april gaat een speelfilm (plus boek, plus dvd) in première, waar Smit het script voor schreef: “Alles over niets”.

Meer lezen, zie mijn interview met Paul Smit in Trouw, 2 april 2013. Of zie HIER.